काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्यका लागि दुवै देश ‘शान्ति सम्झौता’ मा पुगेका छन् । पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौता भएको र यो लागू भइसकेको पुष्टि गरेका छन् । उनका अनुसार आगामी शुक्रबार स्विट्जरल्यान्डमा यो सम्झौताको औपचारिक हस्ताक्षर समारोह तय गरिएको छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि इरानसँगको सम्झौता पूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको घोषणा गरेका छन् । सम्झौतापछि वासिङ्टनले हर्मुजमा लगाउँदै आएको नौसैनिक नाकाबन्दी समेत अन्त्य गर्ने घोषणा राष्ट्रपति ट्रम्पले गरेका छन् ।
यसैबीच, बेलायत, फ्रान्स, जर्मनी र इटालीले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिका र इरानबीचको युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौताको स्वागत गरेका छन् । इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रमका सन्दर्भमा चाल्ने कदमका आधारमा उनीहरूले इरानमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्न तयार रहेको बताएका छन् ।
मस्यौदाका मुख्य बुँदा:
स्थायी युद्धविराम: लेबनानसहित सबै सैन्य मोर्चाहरूमा स्थायी रूपमा युद्ध अन्त्य गरिने ।
नौसैनिक नाकाबन्दीको अन्त्य: अमेरिकाले ३० दिनभित्र इरानमाथिको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने ।
हर्मुजलाई इरानी व्यवस्थापन अन्तर्गत पुनः सञ्चालनमा ल्याइने ।
पुनर्निर्माण प्याकेज: अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रले युद्धग्रस्त इरानको पुनर्निर्माणका लागि कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको योजना उपलब्ध गराउनुपर्ने ।
प्रतिबन्ध फुकुवा: इरानी तेल र ऊर्जा उत्पादनमा लगाइएका सबै प्रतिबन्ध हटाइने तथा अमेरिकाले यस क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य शक्ति नबढाउने र नयाँ प्रतिबन्धहरू नलगाउने ।
आणविक हतियारमा रोक: इरानले आफू आणविक हतियार निर्माण नगर्ने पुरानै प्रतिबद्धतामा अडिग रहने स्पष्ट पारेको छ ।
इरानको सर्त र राष्ट्रसङ्घको भूमिका
बिबिसीले मेहर न्युज एजेन्सीलाई उद्धृत गर्दै लेखेको खबर अनुसार इरानले अन्तिम चरणको वार्ताका लागि केही पूर्वसर्त अघि सारेको छ । जसमा अमेरिकाद्वारा जफत गरिएको इरानको कुल रकमको आधा हिस्सा फुकुवा हुनुपर्ने, तेलमाथिको प्रतिबन्ध स्थगित हुनुपर्ने र नौसैनिक नाकाबन्दी पूर्ण रूपमा हट्नुपर्ने माग गरिएको छ । यी सर्त पूरा नभएसम्म अन्तिम वार्ता सुरु नहुने इरानको अडान छ ।
दुवै देशबीच हुने यो अन्तिम शान्ति सम्झौतालाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्को प्रस्तावमार्फत अनुमोदन गरिने मस्यौदामा उल्लेख छ ।
